توضیحات
معرفی و مکانیسم عملکرد
کیت DNP™ شرکت سیناکلون (High yield DNA Purification Kit) با کد اختصاصی EX6071، سامانهای کارآمد جهت جداسازی و تخلیص DNA دو رشتهای (dsDNA) ژنومی از طیف گستردهای از نمونههای بیولوژیکی انسان، حیوان و میکروارگانیسمها است.
اساس عملکرد این کیت بر پایه لیز هدفمند سلولی، هضم پروتئینهای متصل به کروماتین توسط پروتئاز اختصاصی و به دنبال آن رسوبدهی انتخابی رشتههای DNA با استفاده از بافر رسوبدهنده استوار است. در ادامه، توده نامحلول DNA شستشو داده شده و نمکزدایی میگردد و در نهایت در بافر حلال حل میشود. ویژگی متمایز این متد، بینیازی از حلالهای سمی مانند فنل و کلروفرم و انجام تمام مراحل استخراج در یک لوله واحد است که خطر خطای جابهجایی و آلودگی متقاطع (Cross-Contamination) را به حداقل میرساند.
دامنه کاربرد
DNA استحصالشده با این کیت دارای وزن مولکولی بالا و خلوص استاندارد بوده و به طور مستقیم در تمامی فرآیندهای زیستشناسی مولکولی از جمله واکنش زنجیرهای پلیمراز (PCR)، هضم با آنزیمهای برشی (Restriction Digestion)، کلونینگ، ساترن بلاتینگ و تعیین توالی ژنومی کاربرد دارد.
محتویات کیت
| محتویات کیت | نام انگلیسی | مقدار | دمای نگهداری |
|---|---|---|---|
| آنزیم پروتئاز | Protease | 250µL | -20°C |
| بافر پروتئاز | Protease Buffer | 5mL | 15–25°C |
| بافر تخریبکننده | Lysis Buffer | 20mL | 15–25°C |
| بافر رسوبدهنده | Precipitation Buffer | 15mL | 15–25°C |
| بافر شستشو | Wash Buffer | 2×50mL | 15–25°C |
| بافر حلکننده | Solvent Buffer | 2×1250µL | 15–25°C |
مواد و تجهیزات مورد نیاز
موارد زیر همراه کیت ارائه نشده و متناسب با نوع نمونه باید توسط آزمایشگاه تأمین گردند:
| ردیف | ماده یا وسیله مورد نیاز | مشخصات و کاربرد |
|---|---|---|
| ۱ | آنزیم RNase A | شماره کاتالوگ MO5411 سیناکلون (در صورت نیاز به حذف RNA) |
| ۲ | بنماری / هیتبلاک | با قابلیت تنظیم در دماهای 37°C، 55°C، 65°C، 72°C و 95°C |
| ۳ | میکروتیوب استریل 1.5mL | انجام مراحل استخراج و نگهداری |
| ۴ | سانتریفیوژ میکروتیوب | سرعت 10000g تا 12000g |
| ۵ | لولههای جمعآوری خون حاوی EDTA | با غلظت 1mg/mL برای نمونههای خون کامل |
نکات مهم پیش از استفاده
- کیت را پیش از شروع آزمون در دمای اتاق (15–25°C) متعادل کنید.
- آنزیم پروتئاز در دمای -20°C نگهداری شود.
- در صورت نیاز به DNA ژنومی کاملاً فاقد RNA، پیش از مصرف آنزیم RNase A (کد MO5411) تهیه گردد.
- پیش از مصرف، محلول Lysis Solution را به مدت 10دقیقه در دمای 37°C گرم کرده و به آرامی تکان دهید تا هرگونه کریستال نمکی حل شود.
- از تماس بافرها با پوست و چشم خودداری فرمایید و حتماً حین کار دستکش بپوشید. تماس Lysis Solution با اسیدها یا مایعات سفیدکننده (Bleach) سبب آزادسازی گازهای سمی میشود.
- در کار با نمونههای انسانی، کلیه ضوابط ایمنی زیستی مربوط به مواد بیوهزارد را دقیقاً رعایت کنید.
آمادهسازی نمونه
۱. خون کامل (Blood)
خون کامل باید در ضدانعقاد EDTA (به نسبت 1mg/mL) جمعآوری شود تا از لخته شدن و تخریب DNA جلوگیری گردد. از خون جمعآوریشده با هپارین نمیتوان برای تستهای PCR استفاده کرد. حجم استاندارد مورد استفاده برای استخراج 100µL خون تازه است که بازدهی معادل 1.0تا5.0µg ژنومیک DNA ایجاد میکند. نمونهها را میتوان تا ۲هفته در دمای 2–4°C نگه داشت. برای نگهداری طولانیمدت، خون باید در حجمهای 100µL تقسیمبندی شده و در دمای -20°C منجمد گردد.
۲. سرم یا پلاسما (Sera)
مقدار 5µL از آنزیم Protease را به 100µL از سرم یا پلاسما در میکروتیوب 1.5mL بیفزایید. لوله را ورتکس کرده و به مدت 10دقیقه در دمای 72°C قرار دهید؛ سپس مراحل پروتکل عمومی استخراج را دنبال کنید. ترجیحاً از نمونههای سرم تازه استفاده شود یا در الیکوتهای 100µL در دمای -20°C فریز گردد.
۳. خلط هموژنشده جهت شناسایی مایکوباکتریوم توبرکلوزیس (Sputum)
مقدار 100µL از Protease Buffer را به 100µL از نمونه خلط هموژنشده درون میکروتیوب 1.5mL اضافه کنید. سپس 5µL آنزیم Protease اضافه کرده، مخلوط کنید و به مدت 30تا60دقیقه در دمای 55°C قرار دهید. سپس به مدت 20دقیقه در بنماری 95°C انکوبه کرده و پروتکل استخراج را ادامه دهید.
۴. مایع نخاعی (CSF)
حجم 1تا1.5mL از نمونه CSF را به مدت 5دقیقه با دور 10000g سانتریفیوژ کرده و مایع رویی را تخلیه کنید. رسوب را در 100µL از Protease Buffer معلق ساخته، 5µL آنزیم Protease بیفزایید و به مدت 30دقیقه در دمای 55°C انکوبه کنید؛ سپس طبق پروتکل اصلی عمل نمایید.
۵. کشت سلولی (Cell Culture)
سلولها را با سانتریفیوژ جمعآوری کرده و در 100µL از Protease Buffer سوسپانسیون کنید (تعداد بهینه سلول 4.0×10^6 تا 6.0×10^6 است؛ بیش از این استفاده نشود). مقدار 5µL از Protease بیفزایید، مخلوط نموده و 30تا60دقیقه در دمای 55°C قرار دهید. استفاده از سلولهای مکرر فریز و دفریز شده توصیه نمیشود.
۶. بافت پستانداران (Tissues)
به 25تا50mg از بافت تازه یا منجمد درون میکروتیوب 1.5mL، مقدار 100µL از Protease Buffer و سپس 5µL از Protease اضافه کنید. لوله را به مدت 1تا3ساعت در دمای 55°C قرار دهید تا بافت کاملاً هضم و تجزیه شود؛ سپس مراحل استخراج را آغاز کنید.
۷. کشت باکتریایی برای آزمونهای PCR
سوسپانسیون باکتری را به مدت 10دقیقه با دور 7500g سانتریفیوژ کنید. تعداد 2×10^9 سلول یا 10تا20mg از پلت باکتریایی را در 100µL از Protease Buffer حل کنید. مقدار 5µL آنزیم Protease افزوده، پس از مخلوط کردن به مدت 30دقیقه در دمای 55°C قرار دهید و سپس فرایند استخراج را پیگیری نمایید.
۸. سواپ بوکال یا واژینال جهت ردیابی ژنوم باکتریایی
سواپ را پس از جمعآوری حداقل 2ساعت در مجاورت هوا خشک کنید. سواپ خشکشده را در میکروتیوب 1.5mL حاوی 200µL آب مقطر استریل قرار داده و 30دقیقه در بنماری 56°C انکوبه کنید (ورتکس کردن هر ۵دقیقه به مدت ۵ثانیه راندمان را افزایش میدهد). انتهای سواپ را دو تا سه بار به دیواره لوله فشار دهید و سپس سواپ را خارج کنید. نمونه را 10دقیقه در بنماری 95°C قرار داده و سپس پروتکل استخراج را اجرا نمایید.
پروتکل آزمایشگاهی استخراج
۱. کیت را قبل از شروع به دمای اتاق برسانید.
۲. محلول Lysis Solution را به مدت 10دقیقه در دمای 37°C قرار دهید و به آرامی تکان دهید.
۳. مقدار 100µL از نمونه آمادهشده را با 400µL از Lysis Solution مخلوط کنید (برای نمونههای خون کامل، مقدار 700µL بافر لیز اضافه شود). لوله را 15تا20ثانیه ورتکس کنید تا سوسپانسیون کاملاً یکنواخت گردد. هرگونه لخته یا ذرات نامحلول را با پیپتاژ نرم برطرف نمایید.
۴. مقدار 300µL از Precipitation Solution اضافه کنید (برای خون کامل مقدار 500µL افزوده شود). لوله را به مدت 5ثانیه ورتکس کرده و سپس 10دقیقه با دور 12000g سانتریفیوژ کنید.
۵. مایع رویی را با برگرداندن آرام لوله تخلیه کرده و لوله را به مدت 2تا3ثانیه به صورت وارونه روی دستمال کاغذی بگذارید تا قطرات باقیمانده خارج شوند (مراقب آلودگی متقاطع بین نمونهها باشید).
۶. مقدار 1mL از Wash Buffer به رسوب اضافه کرده، 3تا5ثانیه ورتکس کنید و 5دقیقه با دور 12000g سانتریفیوژ نمایید. مایع رویی را تخلیه کنید (برای نمونههای خون کامل و بافت، این مرحله شستشو را ۱بار دیگر تکرار کنید).
۷. مایع شستشو را کاملاً خالی کرده و رسوب را به مدت 5دقیقه در دمای 65°C قرار دهید تا کاملاً خشک شود.
۸. رسوب خشکشده را در 50µL از Solvent Buffer حل کنید (برای نمونههای سرم و پلاسما، رسوب را در 30µL حل نمایید). لوله را به آرامی تکان داده و به مدت 5دقیقه در دمای 65°C انکوبه نمایید. با پیپتاژ ملایم، دیواره لوله را شستشو دهید تا تمام رسوب حل شود.
۹. لوله را به مدت 30ثانیه با دور 12000g سانتریفیوژ کنید تا مواد حلنشده تهنشین شوند. مایع زلال رویی حاوی DNA خالص استخراجشده است. غلظت DNA را میتوانید با اسپکتروفتومتری یا به صورت چشمی پس از الکتروفورز بر روی ژل آگارز 1% تازه ارزیابی کنید.
آنالیز دادهها و کنترل کیفی
کیفیت و عملکرد تمامی اجزای کیت DNP سیناکلون در فرآیند استخراج و تکثیر اسید نوکلئیک بر روی انواع نمونهها با موفقیت تأیید شده است:
- استخراج ژن بتا تالاسمی از خون کامل منجمد یا تازه
- شناسایی هلیکوباکتر پیلوری (H. pylori) از 50mg نمونه بیوپسی معده
- بررسی کلونی باکتری کشت داده شده با تکنیک RAPD
- ردیابی مایکوباکتریوم توبرکلوزیس (MTB) از 100µL خلط هموژن
- تکثیر ویروس هپاتیت B (HBV) از 100µL سرم مثبت
الکتروفورز نمونههای خون کامل روی ژل آگارز 1%، باند شارپ و با وزن مولکولی بالای ژنومیک DNA را تأیید میکند. پایداری DNA استخراجشده با این کیت در دماهای مختلف (از ۳هفته تا ۸ماه در دمای 2–8°C و تا ۵ماه در دمای -20°C) تضمین شده است. همچنین توصیه میشود در هر واکنش 50µL آزمون PCR، مقدار 1تا10µL از محلول DNA تخلیصشده استفاده شود (در صورت وجود باند غیراختصاصی یا پسزمینه بالا، رقت 1/100 از DNA تهیه و واکنش تکرار گردد).
جدول راهنمای رفع اشکال
| مشکل احتمالی | علت احتمالی | راهکار پیشنهادی |
|---|---|---|
| بازدهی پایین استخراج DNA | نمونه خون چند بار فریز و دفریز شده است | از نمونه تازه استفاده کنید. |
| نگهداری خون بیش از ۲هفته در دمای 2–4°C یا وجود لخته در نمونه | نمونه جدید و بدون لخته تهیه نمایید. | |
| استفاده از تعداد سلول بیش از حد در کشت سلولی که مانع حل شدن رسوب شده است | تعداد سلول اولیه را به نصف یا کمتر کاهش داده و از سلول تازه استفاده کنید. | |
| تخریب و دگرگونی DNA | شرایط نامناسب نگهداری نمونه بیولوژیک | شرایط نگهداری و ذخیرهسازی را طبق راهنمای آمادهسازی نمونه تنظیم کنید. |
| وجود آلودگی RNA در محصول | استخراج از بافتها، باکتریها یا کشتهای سلولی با رونویسی فعال | آنزیم RNase A را با غلظت نهایی 0.2mg/mL به نمونه اضافه کرده و 10دقیقه در 37°C انکوبه نمایید. |
| عدم انجام واکنشهای آنزیمی و PCR | استفاده از خون هپارینه که منجر به تشکیل رسوب قرمز تیره یا سیاه شده است | از خون جمعآوریشده با EDTA یا سیترات استفاده کنید. بافر لیز را در دمای 37°C گرم کرده و استخراج را تکرار کنید. |
| باقی ماندن بقایای بافر شستشو و نمکها به دلیل تخلیه نامناسب | مراحل تخلیه را با دقت انجام دهید و در صورت لزوم شستشو با Wash Buffer را یک مرحله اضافه کنید. |
سوالات متداول
آیا برای استخراج DNA با کیت DNP به ستونهای سیلیکایی یا فنل نیاز است؟
خیر، این کیت بر پایه رسوبدهی انتخابی شیمیایی و در یک میکروتیوب واحد طراحی شده است و بدون نیاز به فنل-کلروفرم یا ستونهای فیلتردار، با بیشترین خلوص و حداقل اتلاف، ژنومیک DNA را استخراج میکند.
حجم مناسب استفاده از DNA تخلیصشده در آزمون PCR چقدر است؟
توصیه میشود در یک واکنش 50µL از مخلوط واکنش PCR، از 1تا10µL محلول DNA استخراجشده استفاده گردد. در صورت بروز اسمیر یا باندهای پسزمینه زیاد، نمونه DNA را 1/100 رقیق کرده و تست را تکرار کنید.
آیا وجود RNA در محصول استخراجشده مانع از واکنش PCR میشود؟
خیر، حضور RNA مانع انجام واکنش PCR معمولی نمیشود؛ با این حال اگر واکنشهای پاییندستی به حضور RNA حساس باشند، افزودن آنزیم RNase A با غلظت نهایی 0.2mg/mL قبل از انکوباسیون با پروتئاز یا در مرحله حل کردن رسوب توصیه میشود.
چرا DNA ویروسی استخراجشده از سرم روی ژل آگارز دیده نمیشود؟
میزان ژنوم ویروسی در سرم بسیار کمتر از حد تشخیص چشمی الکتروفورز ژل آگارز است و تنها اسیدهای نوکلئیک سلولهای میزبان قابل مشاهده هستند؛ بنابراین کیفیت تخلیص ژنوم ویروسی باید مستقیماً با PCR تأیید گردد.
چرا استفاده از خون جمعآوریشده با هپارین برای این کیت مناسب نیست؟
هپارین به عنوان یک مهارکننده قوی آنزیم Taq پلیمراز عمل کرده و مانع تکثیر در واکنش PCR میشود؛ علاوه بر این، در حین استخراج رسوب تیره یا سیاه ایجاد میکند. برای این منظور حتماً باید از خون با ضدانعقاد EDTA استفاده شود.

نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.